Spadek i zachowek Wrocław Prawnik z 14-letnim doświadczeniem w sprawach spadkowych

Sąd właściwy w sprawach spadkowych

Sprawy spadkowe rozpoznają sądy rejonowe. Właściwość ustala się na podstawie art. 628 KPC, który odsyła do sądu ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Jeżeli nie da się go ustalić, właściwy jest sąd, w którego okręgu znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Jeżeli spadkodawca zamieszkiwał we Wrocławiu, właściwy będzie jeden z trzech wrocławskich sądów rejonowych, w zależności od dzielnicy ostatniego pobytu zmarłego.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej (ul. Świebodzka 5) obejmuje dzielnicę Fabryczną i okoliczne obszary, w tym Pilczyce, Kozanów, Stabłowice, Maślice, Pracze Odrzańskie.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków obejmuje Krzyki, Borek, Tarnogaj, Brochów, Wojszyce, Klecinę, Jagodno, a także Psie Pole z okolicami.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia obejmuje Stare Miasto i Śródmieście, w tym Nadodrze, Plac Grunwaldzki, Sępolno, Biskupin, Bartoszowice.

Pozew o zachowek, jako sprawa procesowa, składa się do sądu ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy zgodnie z art. 39 KPC. Wartość przedmiotu sporu decyduje o tym, czy sprawa należy do sądu rejonowego (do 100 000 zł), czy okręgowego (powyżej 100 000 zł).

Opłaty sądowe w sprawach spadkowych

Opłaty stałe i stosunkowe wynikają z ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych:

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, opłata stała 100 zł na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c., plus 5 zł za wpis do Rejestru Spadkowego. Razem 105 zł od jednego spadkodawcy.

Wniosek o dział spadku, opłata stała 500 zł, a przy zgodnym projekcie podziału tylko 300 zł (art. 51 ust. 1 u.k.s.c.). Wniosek o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności kosztuje 1000 zł, a przy zgodnym projekcie 600 zł.

Wniosek o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, opłata stała 100 zł (art. 49 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c.).

Wniosek o zabezpieczenie spadku, sporządzenie spisu inwentarza, każdy z osobna 100 zł.

Pozew o zachowek, opłata stosunkowa wynosząca 5 procent wartości przedmiotu sporu, na podstawie art. 13 u.k.s.c., nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Przy roszczeniu o zachowek 80 000 zł opłata wynosi 4 000 zł.

Wpis prawa własności do księgi wieczystej na podstawie dziedziczenia, opłata stała 150 zł, niezależnie od liczby udziałów.

Apelacja w sprawie spadkowej, opłata identyczna jak od wniosku lub pozwu w pierwszej instancji.

Powyższe to wyłącznie opłaty sądowe. Do realnego kosztu prowadzenia sprawy dochodzą wynagrodzenie pełnomocnika, koszty biegłych powołanych przez sąd (przede wszystkim rzeczoznawców majątkowych przy podziale nieruchomości, które realnie wynoszą od 2 000 do 8 000 zł), koszty stawiennictwa świadków oraz, w razie przegranej, obowiązek zwrotu kosztów stronie przeciwnej. Każdy spadkobierca może też złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w całości lub w części.

Notariusz czy sąd, którą drogę wybrać

Stwierdzenie nabycia spadku można załatwić dwiema drogami. Pierwsza, sądowa, zaczyna się od wniosku do właściwego sądu rejonowego, kosztuje 105 zł i trwa zazwyczaj kilka miesięcy. Druga, notarialna, polega na sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia w dowolnej kancelarii notarialnej, kosztuje rzędu 250 do 400 zł i kończy się podczas jednej wizyty. Notarialna jest dostępna tylko wtedy, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni i mogą stawić się jednocześnie w jednej kancelarii. Jeżeli ktoś z rodziny nie może albo nie chce, droga sądowa pozostaje jedyna. W przypadku konfliktu droga sądowa jest również jedyna, bo akt poświadczenia dziedziczenia wymaga zgodnych oświadczeń wszystkich uczestników.

Pełne porównanie kosztów i czasu obu ścieżek omawiam w artykule jak napisać testament oraz w poradniku spadek i zachowek, kompletny poradnik.

Realny czas trwania spraw spadkowych we Wrocławiu

Bezsporne stwierdzenie nabycia spadku w sądzie rejonowym kończy się zazwyczaj w 3 do 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, pod warunkiem że pismo jest kompletne. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych dokłada kolejne tygodnie. Sporny dział spadku, zwłaszcza obejmujący nieruchomości i wymagający opinii rzeczoznawcy majątkowego, trwa realnie od 18 do nawet 36 miesięcy w pierwszej instancji. Sprawa o zachowek, gdy strony nie potrafią się dogadać i sąd musi ustalać wartość darowizn dokonywanych za życia spadkodawcy, to też zazwyczaj rok i więcej. Sposób przygotowania pierwszego pisma, w szczególności precyzyjne wyliczenie składu spadku i wartości darowizn, ma większy wpływ na czas postępowania niż jakikolwiek inny czynnik.